บริการของเรา
เขียนโดย นายเกียรติศักดิ์ เชิงเขา
การครอบครองปรปักษ์
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 “บุคคลใดครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นไว้โดยความสงบและเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาสิบปี ถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลาห้าปีไซร้ ท่านว่าบุคคลนั้นได้กรรมสิทธิ์”
1. องค์ประกอบในการที่จะถือว่าได้เข้าครอบครองปรปักษ์ที่ดินของผู้อื่น คือ
1.1 ต้องเป็นการครอบครองที่ดินที่มีโฉนดเท่านั้น ส่วนที่ดินที่มีเพียงสิทธิครอบครอง เช่น ที่ดิน น.ส.3 หรือ น.ส.3 ก. ถึงแม้จะครอบครองนานเพียงใดก็ไม่มีสิทธิ์ยื่นคำร้องขอกรรมสิทธิ์ในที่ดิน โดยการครอบครองปรปักษ์
1.2 ต้องเป็นที่ดินของผู้อื่น และเจ้าของที่ดินต้องไม่ได้อนุญาตให้เข้ามาใช้ประโยชน์ในที่ดิน เช่น ไม่ได้เป็นการให้เช่าที่ดิน
1.3 ต้องครอบครองที่ดินโดยสุจริต เปิดเผย ไม่ได้ปิดบังอำพราง หรือซ่อนเร้น เจตนาเป็นเจ้าของ ติดต่อกันเป็นเวลาอย่างน้อย 10 ปี
2. ทำอย่างไร ถึงจะได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ได้ครอบครองปรปักษ์มาแล้วเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 10 ปี
2.1 ต้องยื่นคำร้องต่อศาล เพื่อให้ศาลมีคำสั่งให้ได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินโดยการครอบครองปรปักษ์
2.2 รวบรวมพยานหลักฐาน ว่าได้มีการครอบครองที่ดินผืนนี้ โดยสุจริตเปิดเผยเจตนาเป็นเจ้าของ สร้างบ้านในที่ดิน หรือเข้าไปทำประโยชน์ในที่ดินและเจ้าของที่ดิน รับรู้แต่ก็นิ่งเฉย ไม่ได้มีการขับไล่แต่อย่างใด อาจจะต้องมีพยานรู้เห็นว่าเราได้ครอบครองที่ดินผืนนี้มานานไม่น้อยกว่า 10 ปี
2.3 ยื่นคำร้องต่อศาล รอวันศาลนัดไต่สวนคำร้อง ศาลจะทำการไต่สวนคำร้อง พิจารณาพยานหลักฐาน ว่าท่านมีสิทธิ์จริงตามที่ท่านกล่าวอ้างมาหรือไม่ และหากศาลเห็นพร้อมตามพยานหลักฐาน และไม่มีผู้คัดค้าน ศาลจะมีคำสั่งให้ท่านได้มากรรมสิทธิ์ในที่ดินโดยการครอบครองปรปักษ์ ดังนั้นเมื่อท่านได้คำพิพากษา หรือใบรับรองคดีถึงที่สุด สามารถไปติดต่อที่กรมที่ดิน และสามารถให้เจ้าพนักงานที่ดินเปลี่ยนชื่อในโฉนดให้เป็นชื่อท่านได้เลย
3. เจ้าของที่ดินควรปฏิบัติอย่างไร เพื่อป้องกันไม่ให้ โดนผู้อื่นเข้ามาครอบครองที่ดิน
3.1 ถ้าจะอนุญาตให้ใครเข้ามาทำประโยชน์ในที่ดินของท่าน เช่น ให้สร้างที่ดินเพื่ออยู่อาศัย หรือให้ทำนา ทางที่ดีควรมีสัญญาเช่าที่ดินหรือทำสัญญาให้เช่า ครอบครองดูแลที่ดินแทนท่าน เพื่อเก็บไว้เป็นหลักฐาน
3.2 หมั่นตรวจสอบที่ดินและโฉนดที่ดินของตนเองเสมอ ควรดูแลที่ดินของท่าน ทำการแบ่งเขตและล้อมรั้วให้ชัดเจน เพื่อป้องกันการบุกรุกเข้ามาอยู่อาศัยหรือรุกล้ำพื้นที่
3.3 เมื่อทราบว่าผู้อื่นเข้ามาครอบครองที่ดินโดยที่เราไม่ได้อนุญาต ควรรีบคัดค้าน ให้เขาออกจากที่ดิน หรือฟ้องขับไล่ออกจากที่ดิน อย่ารอให้ระยะเวลาถึง 10 ปี