การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

เขียนโดย คมศักดิ์ ยินดีทรัพย์

การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

ในปัจจุบันที่เทคโนโลยีมีความก้าวหน้าขึ้นอย่างมาก ปัญหาการละเมิดสิทธิในข้อมูลส่วนบุคคลก็เพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย ประเทศไทยได้เล็งเห็นถึงความสำคัญต่อการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล จึงได้ให้การรับรองโดยมีการตรากฎหมายเฉพาะในเรื่องการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล คือ พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 

ข้อมูลส่วนบุคคลแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. ข้อมูลส่วนบุคคลทั่วไป คือ ข้อมูลใดๆ ซึ่งเกี่ยวโยงกับบุคคลบุคคลหนึ่ง สามารถใช้บ่งชี้ตัวบุคคลนั้นได้ เช่น ชื่อ-นามสกุล เบอร์โทร อีเมล อายุ เพศ เป็นต้น
2. ข้อมูลส่วนบุคคลอ่อนไหว คือ ข้อมูลที่เป็นเรื่องเฉพาะตัวของบุคคลโดยแท้ ซึ่งอาจจะเป็นความลับ หรือไม่ต้องการจะเปิดเผย เช่น ความเชื่อเรื่องศาสนา ความเชื่อเรื่องการเมือง ข้อมูลทางการแพทย์ เป็นต้น

โดยมีหลักการ คือ เพื่อมุ่งมั่นให้ความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในหน่วยงานเอกชน ซึ่งมีแนวคิดตามหลักกฎหมายต่างประเทศ ทั้งเอเชีย และยุโรป เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสากล

สรุปหลักการสำคัญๆ ไว้ดังนี้

1. การเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล
   ในการรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลจะเก็บได้เพียงข้อมูลที่เกี่ยวข้องและจำเป็นต่อการดำเนินการตามวัตถุประสงค์เท่านั้น แต่ในพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวมีการห้ามการเก็บข้อมูลที่มีความอ่อนไหว เช่น เชื้อชาติ ความเชื่อ เป็นต้น แต่หากได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลก็สามารถทำได้
2. การใช้และการเปิดเผยข้อมูล
   การใช้ข้อมูลต้องเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการเก็บรวบรวมเท่านั้น และหากเป็นการเปิดเผยจะทำได้เท่าที่จำเป็น ซึ่งหากมีการเปิดเผยแล้วต้องแจ้งให้เจ้าของข้อมูลรับทราบด้วย
3. การเก็บรักษาและแก้ไขข้อมูลส่วนบุคคล
   ในการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลจะเก็บได้เท่าที่ระยะเวลากำหนดเท่านั้น หากพ้นระยะเวลาดังกล่าวต้องทำการลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลนั้นทิ้งโดยเร็ว และเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลมีสิทธิขอให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลทำการลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าวก็ได้ ในการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลจะต้องมีการอัพเดทให้มีความทันสมัยอยู่ตลอดเวลา
4. สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลนั้นมีสิทธิในการขอเข้าตรวจดู หรือทำสำเนาในข้อมูลส่วนบุคคลดังกล่าวของตนได้ อีกทั้งมีอำนาจในการระงับการเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวและขอให้ลบหรือทำลายเพื่อเป็นการรักษาสิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลก็สามารถทำได้
5. บทกำหนดโทษข้อมูลส่วนบุคคล การละเมิดสิทธิในข้อมูลส่วนบุคคลนั้นเป็นสิ่งต้องห้าม หากผู้ใดละเมิดก็จะได้รับโทษในทางอาญา